Máy tách vỏ lạc ( đậu phộng )


Chuyện anh thợ cơ khí người Khmer Kiên Hùng ở huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh chế tạo chiếc máy bóc tách vỏ lạc gây sự ngạc nhiên không chỉ trong phum sóc mà cả các nhà khoa học

Sinh ra trong gia đình nghèo, Kiên Hùng phải bỏ học khi chưa hoàn thành chương trình cấp hai. Năm 1989, ra quân, anh vào làm việc tại Xí nghiệp Sửa chữa tàu sông tỉnh Hậu Giang. Với lòng đam mê cơ khí, hai năm sau, khi rời xí nghiệp trở về quê hương, Kiên Hùng trở thành anh thợ cơ khí giỏi có tiếng. Lúc mới ra nghề anh “chuyên trị” việc đóng sửa máy suốt lúa. Rồi trong một dịp tình cờ, anh Ba Ngoan, một nông dân nhiều đời gắn bó với cây lạc ở tìm đến Kiên Hùng cầu cứu, đề xuất việc thử chế máy tách vỏ lạc, anh nhận lời ngay.

Huyện Cầu Ngang, với những con giồng cát mênh mông nối nhau trải dài tít tắp, từ lâu đã được biết đến là “vương quốc” của cây lạc. Đêm đêm, cả gia đình, có khi là vài gia đình xúm nhau ngồi tách vỏ lạc thâu đêm để sáng mai kịp cân cho bạn hàng. Công việc không nặng nhọc nhưng đủ làm cho bọn trẻ ê ẩm cả đầu ngón tay và ngày hôm sau vào lớp cứ lơ mơ vì thiếu ngủ.

Mùa mưa năm 1995, anh Kiên Hùng khăn gói và mang cả máy tiện, máy hàn ra ở hẳn nhà anh Ba Ngoan, bắt đầu công việc. Tháo rời chiếc thùng gỗ của chủ nhà ra, anh nhận ra rằng nếu sử dụng lực va đập thì tỷ lệ lạc hạt bị vỡ sẽ rất cao, khó đạt yêu cầu. Anh quyết định chuyển sang sử dụng nguyên lý lực ép nén. Vậy là gần chục đêm thức trắng với cây bút chì và quyển tập, hết vẽ rồi xóa, hết xóa lại vẽ. Cuối cùng, anh dừng lại ở mô hình bắt chước chiếc máy xay lúa mini.

Hơn một tháng trời, anh cứ phải mày mò làm thử và phải đến vài chục lần mới có thể tìm ra chế độ vận hành phù hợp nhất. Hôm máy vận hành thử nghiệm thành công, anh Ba Ngoan và “kỹ sư tay ngang” Kiên Hùng mừng đến rơi nước mắt. Mùa thu hoạch lạc năm đó, nhà anh Ba Ngoan ở ấp Bến Kinh có được chiếc máy tách vỏ lạc đầu tiên mà công suất lên đến 50 giạ lạc vỏ/giờ, nghĩa là tương đương với 40 ngày công lao động bóc tách thủ công.

“Hai Lúa” thời hội nhập

Việc Kiên Hùng “chế tạo” thành công chiếc máy bóc tách vỏ đậu phộng đã giải quyết được một khâu trọng yếu, tạo ra cơ hội lớn để nông dân huyện Cầu Ngang cũng như cả tỉnh Trà Vinh nhanh chóng mở rộng diện tích lạc lên đến con số vài chục lần so với trước đây. Nhiều hộ đã dám mạnh dạn trồng đến vài héc ta. Từ cây lạc, không ít hộ nông dân, nhất là nông dân Khmer thoát nghèo, vươn lên khá giả.

Từ đó đến nay, cơ sở cơ khí Kiên Hùng (tại ấp Hòa Hưng, xã Mỹ Hòa, huyện Cầu Ngang) đã nhận sản xuất 17 chiếc máy bóc tách vỏ lạc theo đặt hàng của bà con khắp các tỉnh ĐBSCL. Anh còn sửa chữa, đóng mới hàng chục chiếc máy tuốt lúa cho nhà nông trong vùng. Hơn 10 chiếc máy tuốt lúa “made in Kiên Hùng” xuất xưởng hoạt động chẳng thua kém các cơ sở sản xuất ở TP HCM, các viện, trường. Hiên nay, được sự giúp đỡ của Sở Khoa học – công nghệ, Trung tâm Khuyến Nông Trà Vinh, anh đang tiếp tục cải tiến để hoàn thiện chiếc máy tách vỏ lạc theo hướng gọn nhẹ, dễ vận hành, ít tiêu tốn nhiên liệu mà năng suất cao.

Hiện chiếc máy của anh chiếm diện tích 1,2 x 2m, cao 2m, nặng trên dưới 200kg, năng suất đạt mức 70 giạ lạc vỏ/giờ. Giá bán máy là 4,5 triệu đồng.

Trong tương lai không xa, sau “chiếc máy hút bùn” của anh Trần Văn Dũng xã Ngũ Lạc, huyện Duyên Hải, “chiếc máy tách đậu phộng” của Kiên Hùng sẽ được công nhận độc quyền sở hữu công nghệ.

—————————————————–

 Đậu phộng là loại ngũ cốc phổ biến trên thế giới. So với các loại ngũ cốc khác, đậu phộng có giá trị sử dụng lớn và đa dạng. Trong quá trình chế biến đậu phộng thành những sản phẩm có chất lượng cao, phải trải qua khâu bóc vỏ lấy nhân, đây là khâu tốn nhiều công sức, nhiều lao động. Hiện nay trong sản xuất có nhiều mẫu máy bóc vỏ, nhưng phần lớn việc bóc vỏ đều được áp dụng bằng phương pháp thủ công, hoặc có năng suất quá lớn không phù hợp với qui mô nông hộ hay liên hộ. Trong khi đó những máy phù hợp với sự phát triển của nông hộ thì lại không đảm bảo yêu cầu của khâu bóc vỏ như độ tổn thương nhân, độ sót lớn. Vì vậy trong phạm vi bài báo này tác giả đề xuất ra mẫu máy bóc vỏ phù hợp với từng nông hộ, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật của khâu bóc vỏ

Các máy bóc vỏ đậu phộng hiện nay có nhiều dạng khác nhau, nhưng chỉ có trống bóc vỏ là khác nhau còn các bộ phận khác: quạt làm sạch, sàng đều như nhau. Qua khảo sát các loại trống bóc vỏ thông dụng như sau:

Trống tôn lượn sóng

Nếu đậu nằm ngang với đường sinh của trống, dưới tác dụng trực tiếp của lực tiếp tuyến vỏ đậu bị tách vở ra. Còn nếu trái đậu lọt vào khe hở thì lực tiếp tuyến không thể nào phá vở vỏ đậu được, khi đó trái đậu bị lùa vào vị trí làm việc.

Đặc trưng cho loại này là máy bóc vỏ đậu phộng của Đài Loan (hình 1). Nhược điểm của máy này là năng suất thấp 80 Kg/h, khe hở giữa trống và máng trống cố định 18 mm và sàng tĩnh. Sau này cải tiến nâng năng suất lên 300 Kg/h, điều chỉnh được khe hở giữa trống và máng trống, sàng động nhưng độ vỡ hạt còn cao 6-7 %.

Hình 1: Sơ đồ máy bóc vỏ đậu phông của Đài Loan

1. Máng cấp liệu; 5. Tấm hứng

2. Trống bóc vỏ; 6. Khung máy

3. Sàng; 7. Máng phân ly

4. Cửa hứng hạt; 8. Cửa ra tạp chất

Trống bóc vỏ bằng thanh tròn

Trái đậu được bóc vỏ khi nó tiếp xúc với đầu thanh, khối đậu sẽ bị ép giữa hai cánh bóc vỏ, năng suất máy thấp.

Trống thanh đai vải cao su

Đậu được chà xát trên toàn bề mặt của bản đai cao su. Do đai cao su bị biến dạng nên đậu được bóc vỏ ở bất kỳ vị trí nào mà bản đai tiếp xúc. Tuy nhiên khi trái đậu lọt vào phía bên trong cánh bóc, vỏ trái đậu không còn tiếp xúc với bản đai cao su, đậu sẽ bị dồn vào giữa hai cánh.

Đặc trưng cho loại này là máy bóc vỏ đậu phộng của Tây Ninh (hình 2) năng suất 600 Kg/h.

Hình 2: Sơ đồ máy bóc vỏ đậu phông của Tây Ninh

1.máng cấp liệu; 6. tấm điều chỉnh

2. máng trống; 7. cửa ra vỏ

3. trống bóc vỏ; 8. sàng

4. ống dẫn gió; 9. cơ cấu lắc

5. quạt

Trống bóc vỏ bằng cao su (vỏ xe hơi)

Vì trống bóc vỏ làm bằng cao su nên hạt đậu được chà xát trên toàn bề mặt trống. Va chạm giữa hạt đậu và trống là va chạm mềm, hạt vỡ ít, năng suất cao.

Đặc trưng cho loại này là máy bóc vỏ đậu phộng của Trường Đại học Khon Kaen Thái Lan năng suất 300 Kg/h, độ vở hạt từ 4-6%.

Hình 3: Sơ đồ máy bóc vỏ đậu phông của Thái Lan

1.Tấm điều chỉnh; 6. Sàng

2.Nắp trống; 7 Máng cấp liệu

3. Trống bóc vỏ; 8. Ống dẫn gió

4. máng trống; 9. Quạt

5. Cửa ra vỏ; 10. Cơ cấu lắc

Qua quá trình nghiên cứu Khoa Cơ Khí đã thiết kế và chế tạo một mẫu máy bóc vỏ đậu phộng năng suất 300 Kg/h theo kiểu máy Trường Đại học Khon Kaen Thái Lan (hình 4). Tuy nhiên cũng có vài thay đổi như góc bao của máng trống lớn hơn và có dạng ô lưới hình chữ nhật dài 12 mm x rộng 10 mm. Trống bóc là hai vỏ xe hơi ghép lại.

Hình 4: Sơ đồ máy bóc vỏ đậu phộng Khoa Cơ Khí

1. Máng cấp liệu; 4. Quạt

2. Trống bóc vỏ; 5. Sàng

3. Động cơ điện

Hình 5: Sơ đồ máng trống

Hình 6: Đồ thị biểu diễn độ vỡ, độ sót phụ thuộc vào khe hở trống và máng trống

Hình 7: Đồ thị biểu diễn độ vỡ, độ sót phụ thuộc vào khe hở trống và máng trống (chiều dài đậu 12-17mm)

Hình 8: Đồ thị biểu diễn độ vỡ, độ sót phụ thuộc vào khe hở trống và máng trống (chiều dài đậu 18-23 mm)

Kết quả – Thảo luận

Trong phần thí nghiệm chúng tôi giữ nguyên số vòng quay của trống bóc (tham khảo theo mẫu máy của Thái Lan), chỉ thay đổi khe hở giữa trống và máng trống để tìm xem ứng với khe hở nào độ vỡ và độ sót của đậu bóc là thích hợp. Đồ thị ở hình 6 cho thấy với đậu chưa phân loại độ vỡ và độ sót của máy rất cao. Nhưng nếu đậu được phân loại trước khi bóc thì độ vỡ và độ sót (hình 7 và 8) đều thỏa mãn với yêu cầu kỹ thuật của khâu bóc vỏ lấy nhân.

Như vậy máy thiết kế phù hợp với phân bố kích thước chiều dài trái dậu là 15 – 23 mm, khe hở giữa trống và máng trống 21-24 mm sẽ cho kết quả:

- Độ vỡ 4-5%

- Độ sót 1-4%

- Tỉ lệ thu hồi 96-99%

Đối với đậu có phân bố kích thước khác, để máy làm việc có hiệu quả cần phải chế tạo lại máng phân ly có kích thước rãnh khác.

Th.S Đặng Hữu Dũng, Th.S Võ Văn Thưa

( theo hiendaihoa.com )

About these ads
Categories: Máy móc - Thiết bị | 2 phản hồi

Post navigation

2 thoughts on “Máy tách vỏ lạc ( đậu phộng )

  1. bao thai

    toi rat muon biet toc do quay cua trong boc vo lac la bao nhieu vong / phut, cua may boc vo dau phung theo mau Thai Lan. Neu giup duoc, toi xin chan thanh cam on rat nhieu!

  2. triều hân

    ai có file thiết kế tính toán về 1 trong những nguyên lý hoạt động trên cho mình xin . cảm ơn

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s